Stijgende temperaturen als gevolg van klimaatverandering zorgen steeds vaker voor extreme weeromstandigheden. Door de menselijke, economische en ecologische schade die dit weer met zich meebrengt, is de aanpak van klimaatverandering een topprioriteit geworden voor overheden en bedrijven over de hele wereld. Met een klimaattransitieplan kunnen bedrijven eenvoudig naar hun stakeholders duidelijk maken wat ze dan precies doen, betogen PwC-experts Gerrit Ledderhof en Roel Drost.
Steeds meer bedrijven doen hun best hun impact op klimaatverandering te begrijpen en te verminderen. Tegelijkertijd eisen investeerders, toezichthouders en consumenten meer duidelijkheid van bedrijven over de manier waarop zij hun klimaatimpact verminderen en relevant blijven in economieën die richting net zero gaan. De manier om hier werk van te maken is het opstellen van een zogeheten klimaattransitieplan.
In het begin kan het voornemen om zo’n plan te maken ontmoedigend zijn: waar te beginnen? Maar dat hoeft het niet te zijn. In deze blog leggen wij uit wat een klimaattransitieplan is, waarom het belangrijk is om er een te hebben, en welke stappen je kunt ondernemen om een start te maken met zo’n plan.
Een klimaattransitieplan is een actieplan dat beschrijft hoe de activiteiten van een organisatie in lijn komen met een net zero-economie, in overeenstemming met de nieuwste aanbevelingen uit de klimaatwetenschap. Het plan omvat onderwerpen als de bestuursvoering, doelstellingen, acties, en middelen die nodig zijn om de transitie te realiseren.
Het ontwikkelen van een transitieplan is niet alleen maatschappelijk verantwoordelijk, het is ook van strategisch belang in het huidige zakelijke landschap. De vier belangrijkste redenen om een klimaattransitieplan te ontwikkelen zijn:
Een goed transitieplan bevat de volgende elementen:
Een heldere verdeling van verantwoordlijkheden zorgt voor aansprakelijkheid en stimuleert de uitvoering van een transitieplan. Bovendien helpt dit bij het aanhaken van, en draagvlak creëren bij, belangrijke stakeholders, zoals leden van de raad van bestuur of de raad van commissarissen. Dit is cruciaal om klimaat te integreren in de strategie en het bedrijfsmodel van de organisatie.
Organisaties moeten beginnen met het meten van hun broeikasgasemissies om gedetailleerde, tijdsgebonden reductiedoelenstellingen te formuleren die aansluiten bij de reductie die vereist is om de opwarming van de aarde te beperken tot anderhalve graad Celsius. Regelmatige rapportage en externe validatie, bijvoorbeeld door het Science Based Targets-initiatief (SBTi), zorgen voor geloofwaardigheid.
Klimaattransitieplannen vereisen meer dan alleen het stellen van doelen. Een goed klimaattransitieplan moet ook de acties bevatten die nodig zijn om deze doelen te bereiken. Dit betekent dat de organisatie maatregelen voor broeikasgasreductie moet identificeren en prioriteren. Hoewel deze maatregelen per organisatie kunnen verschillen, zijn typische acties onder meer het nemen van energiebesparende maatregelen, versnellen van de elektrificatie, omschakelen naar hernieuwbare energie, en herontwerpen van producten of processen.
De prioritering van deze maatregelen begint met een nulmeting van de broeikasgasemissies van een organisatie. Hierdoor kun je de activiteiten die het meest bijdragen aan de broeikasgasuitstoot van de organisatie identificeren. Daarna kun je maatregelen prioriteren op basis van hun financiële kosten en baten, decarbonisatiepotentieel en strategisch belang. Een gestructureerde aanpak zorgt ervoor dat je laaghangend fruit makkelijk identificeert en dat je kosten kunt verlagen, bijvoorbeeld door energiebesparing of fiscale voordelen.
In een goed transitieplan houd je ook rekening met de middelen die nodig zijn om deze acties te bewerkstelligen. Dit omvat mogelijke operationele kosten, kapitaaluitgaven, en benodigde financiering. Om dit te faciliteren moet je het transitieplan ook integreren in de financiële planning van een organisatie. Daarnaast moet je potentiële tijdslijnen, obstakels en randvoorwaarden ook in kaart brengen. Het beschrijven van de manier waarop de transitie in een organisatie zal plaatsvinden, helpt bij het richting geven van de essentiële stappen nodig voor transitie.
Het opstellen van een klimaattransitieplan is geen eenmalig, op zichzelf staand project. Het is belangrijk dat je het plan integreert in de bedrijfsstrategie en de planningscyclus van de organisatie. Daarnaast ontwikkelen het klimaat, decarbonisatiemogelijkheden en de verwachtingen van belanghebbende zich continu – en dat betekent dat je transitieplannen voortdurend moeten aanpassen.
De pilaren van een goed plan blijven echter hetzelfde: met heldere bestuursvoering, ambitieuze doelen, strategische acties en passende middelen kunnen organisaties een transparant plan creëren op weg naar een net zero-toekomst.
Director, PwC Netherlands
werkt bij PwC binnen het ESG team en is expert op het gebied van klimaatverandering. Hij adviseert bedrijven, investeerders en overheden over de hele wereld over de kansen en risico's die gepaard gaan met klimaatverandering en de transitie naar een koolstofarme economie.Senior Director, PwC Netherlands
werkt bij PwC binnen het ESG team. Hij adviseert organisaties over duurzaamheidsonderwerpen als levenscyclusanalyse, duurzame toeleveringsketens, duurzaamheidsstrategie en de rapportage van niet-financiële informatie.